Oorlogkinderen bij de doodherkenning

“Weten jullie wat dodenherdenking is op 4 mei?
‘Nee, mevrouw dat weten wij niet”. Zeggen de jongeren tussen de 12 en 19 jaar uit het azc. Samen met onze vrijwilliger Mohammed leg ik het uit, laten wij ze kijken naar een kort filmpje van Klokhuis over 4 mei, de foto’s van Auschwitz, Westerbork en een aantal jongens willen de foto’s niet langer zien. Ze zijn aangedaan, sommigen hebben de tranen in de ogen staan..

‘Mevrouw, belangrijk respect geven aan mensen die dood zijn, Tweede Wereldoorlog heel erg. Mogen wij ook mee, bloemen geven?”
“Ja, jongens, jullie mogen bloemen leggen, alle kinderen van de Taalschool mogen mee.”

Zegt een jongen van 16 jaar uit Syrië: “Mevrouw, wij mag denken aan doden van onze oorlog?” “Ook uit Jemen?” “Ook voor Turkse mensen in gevangenis?” “Ook voor Israël en Palastina en Oekraïne?” “Oorlog is slecht mevrouw, oorlog is over hele wereld, is niet weg..”

De hele week voor de dodenherdenking praten deze kinderen over hun oorlogen, hun reis naar Nederland, stellen ze vragen over de Tweede Wereldoorlog, over de ceremonie tijdens de dodenherdenking in Hardenberg, willen ze weten wat ze moeten doen en wat niet en we oefenen uit volle borst het Wilhelmus.

Mevrouw, mevrouw, mevrouw, kijk mijn huis, is weg, bom alles kapot.. mevrouw mevrouw, mijn stad, weg alles kapot.. mevrouw mevrouw, mijn familie in Turkije niet hier. Geen school, hoe kan ik Nederlands leren, ik ben 18, school stopt door bom, ik 8 jaar oud.

Mijn baba en mama zijn niet hier, ik ben alleen, geen familie, niet goed mevrouw. Azc niet goed voor kinderen…
Mevrouw, weet je, ik ben naar Nederland lopen uit Turkije, geen geld, geen familie. Ik ben hier, ik wil goed toekomst, ik moet werken voor mijn familie, geld sturen naar Syrië.. ik ben 18, nu ben ik man, ik moet zorgen voor mijn familie.

Mevrouw, mijn lichaam is als baby, mijn hart is kapot, mijn hoofd en hart is als 100 jaar oud.

Oorlogskinderen.. deze, over het algemeen, goedlachse en veelal minderjarig jongeren. Ieder verhaal is uniek en gelijktijdig schreiend, intens verdrietig en misselijk makend hetzelfde. Deze kinderen zo veerkrachtig, onverwoestbaar optimistisch, getekend voor het leven met ervaringen en herinneringen die ze zeldzaam delen.. verhalen die wij niet kunnen en misschien niet willen bevatten in deze tijd..

4 mei, dodenherdenking zodat wij nooit zullen vergeten wat haat kan doen, wat een mens een ander mens aankan doen en dat dit nooit meer mag gebeuren. Steeds minder ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog zijn nog in leven, maar we hebben nieuwe ooggetuigen en die mogen wij niet vergeten. Deze oorlogskinderen mogen wij niet vergeten, niet stigmatiseren als kleine criminelen of gelukszoekers.

Wat waren ze trots vandaag om deel te mogen nemen, bloemen te mogen leggen, het Wilhelmus, een beetje, mee te kunnen zingen.

Zij zijn mijn helden, voor altijd een plekje in mijn hart om nooit meer te vergeten.